HABER AKIŞI

Eski Batılı gezginlerin ramazan izlenimleri

 Tarih: 23-05-2020 11:27:54
Konuk Yazar-Yavuz BAHADIROĞLU

Eski İstanbul bambaşka idi. Her şeyden önce farklı inanan insanların birbirlerinin inancına saygısı vardı…

Meselâ gayrimüslimlerin (Müslüman olmayanların) yoğun olarak yaşadığı Fener, Balat, Hasköy gibi semtlerde bile meyhaneler, ramazana hürmeten kapanır, kapıya, o meyhanenin ramazan boyunca kapalı kalacağına ilişkin bir ilan yapıştırılırdı…

Hiçbir gayrimüslim ramazanda açıkça yiyip içmezdi. Bunun yasak olması bir yana, bu davranışın özünde, oruç tutanlara karşı duyulan saygı vardı (eskiden farklı dinlere mensup vatandaşlar bir birbirlerinin inancına böyle saygı gösterirken, cumhuriyetten sonra aynı dinin mensupları asgarî bir saygı kırıntısı bile göstermeyip ramazanda oruçlunun suratına sigara dumanı üflemeye, gazeteler “oruç tutmadığı için dövüldü” haberleri yapmaya başladılar. Veminel garaib!

Osmanlı asırlarında ramazan o kadar güzel yaşanırdı ki, yabancı gezginler bile hayran kalırdı.

İstanbul’a yolu düşen her seyy (gezgin), ülkelerine döndüklerinde ramazana dair hiç olmazsa birkaç sayfa yazmadan edemezdi.

Halkın bu aya olan hürmetini takdirle anılarına not düşen seyyahlar bile bu coşkuya kendilerini ister istemez kaptırırdı.

Meselâ Sultan İkinci Abdülhamid döneminde ramazan ayını İstanbul’da geçirmiş seyyahlardan H. G. Dwight, 1913 yılında İngiltere’de basılan “Constantinople Old and New” isimli eserinde bu aya dair şöyle notlar düşmüştür:

“Güneş gökyüzünde oldukça gerçek müminlerin dudaklarının arasından hiçbir yiyecek veya içecek maddesi geçmez. Ramazanda güneş ufka doğru yaklaştıkça ışıklar yakılır, masalar kurulur, ekmekler bölünür, sular doldurulur, sigaralar yemeğe başlama beklentisi içinde eller ağıza giden yolun yarısına kadar kaldırılır. Gün boyu süren bu perhizin bozulduğu an, ‘iftar’ olarak adlandırılır. Bu, yemek içmek veya şölen anlamındadır.

Gerçek bir iftar çeşitli ordövrlerle (ön yemek) başlar; zeytin, peynir, yuvarlak ve sert bir hamur işi olan tatlı simitler ile reçeller ve pide denilen sıcak mayasız yuvarlak ekmekle devam eder.

Daha sonra bir sebze çorbası ile peynir veya pastırma, ülkeye has bir çeşit kurutulmuş et (pastırma) ile pişirilmiş yumurtalar gelir ve yine mevsimine göre şaşırtıcı çeşitlikte sayısız yiyecek Mekke’den gelen kutsal zemzem suyu ile mideye indirilir.

Zenginler bütün bir ay boyunca kapılarını herkes açık tutarlar. Gecenin son yemeğine ‘sefer’ kelimesinde türetilmiş olan ‘sahur’ denir. Bekçiler sahur için insanları zamanında uyandırmak amacıyla sokaklara davullarıyla dolaşırken bir başka top atışı da orucun yeniden başladığını haber verir.”

“Asırlar boyunca her zaman kutsal ve gururlu İstanbul, hiçbir zaman İslam’ın bu kutsal ayı içinde gözüktüğü kadar aydınlık, gururlu ve kutsal gözükmemiştir. Ramazan ayı boyunca sayısız minarenin şerefesine dizilmiş ışık halkalarıyla bezeli karanlık bir kenti görmek dünyanın en güzel manzaralarından biridir.

Yükselen çatıların üzerinden olağanüstü bir silüet olarak görülen camilerin iki, dört veya altı minaresi birden ışıklandırılır.

Bunlar bir büyüleyici oyunda daha kullanılır. Minareler arasına ipler gerilir ve bunlara camdan minik yağ kandilleri dekoratif bir sıra ile asılır. Sanki altın kıvılcımlar saçıyormuş gibi, “Ya Allah” veya “Ya Muhammed” gibi sözler yer alır.

Ayın on beşinden sonra karanlık gökyüzüne çoğu kez bir çiçeğin veya bir geminin şekli çizilir. Bu yıldızlara benzeyen zarif aydınlatmalara Türkler ‘mahya’ ay ışığı derler.

Başka zamanlarda İstanbul’un sokakları geceleyin terkedilmişken, ramazan geceleri boyunca hayat doludur.”

Şimdi İstanbul geceleri ıssız, camilerimiz cemaatsiz, sokaklarımız sessiz: Şükrünü eda edemediğimiz nimetler, geçici bir süre için, elimizden alınmış olabilir mi?

Tez kavuştur ya Rabb!

Henüz anket oluşturulmamış.
HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 30 18 3 9 57 27 63 +30
2 Trabzonspor 30 17 3 10 68 33 61 +35
3 Sivasspor 30 15 6 9 50 33 54 +17
4 Galatasaray 30 14 6 10 49 29 52 +20
5 Beşiktaş 29 15 9 5 49 35 50 +14
6 Fenerbahçe 30 14 9 7 53 40 49 +13
7 Alanyaspor 30 13 8 9 53 33 48 +20
8 Göztepe 30 10 12 8 37 40 38 -3
9 Gaziantep FK 30 9 10 11 42 46 38 -4
10 Antalyaspor 30 9 11 10 35 48 37 -13
11 Kasımpaşa 30 10 14 6 44 51 36 -7
12 Gençlerbirliği 30 8 14 8 35 49 32 -14
13 Denizlispor 30 8 14 8 29 43 32 -14
14 Konyaspor 30 6 12 12 25 40 30 -15
15 Yeni Malatyaspor 30 7 15 8 43 46 29 -3
16 Çaykur Rizespor 30 8 17 5 31 50 29 -19
17 Kayserispor 29 7 15 7 33 64 28 -31
18 MKE Ankaragücü 30 5 15 10 27 53 25 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 32 17 6 9 43 26 60 +17
2 BB Erzurumspor 32 16 8 8 37 25 56 +12
3 Adana Demirspor 32 15 7 10 65 41 55 +24
4 Bursaspor 32 17 8 7 46 36 55 +10
5 Altay 32 13 7 12 46 35 51 +11
6 Akhisarspor 31 14 8 9 39 34 51 +5
7 Fatih Karagümrük 31 13 7 11 47 35 50 +12
8 Ümraniyespor 32 12 12 8 45 44 44 +1
9 Keçiörengücü 32 11 10 11 26 25 44 +1
10 Giresunspor 32 12 12 8 37 42 44 -5
11 Menemenspor 32 11 12 9 39 43 42 -4
12 Balıkesirspor 31 8 12 11 30 41 35 -11
13 İstanbulspor 31 7 11 13 41 40 34 +1
14 Altınordu 32 7 13 12 33 42 33 -9
15 Boluspor 31 5 11 15 26 37 30 -11
16 Osmanlıspor FK 32 7 16 9 37 52 27 -15
17 Adanaspor 32 3 17 12 29 50 21 -21
18 Eskişehirspor 31 7 18 6 34 52 12 -18
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 06/07/2020 Kayserispor vs Beşiktaş
 07/07/2020 Gençlerbirliği vs Fenerbahçe
 07/07/2020 Başakşehir FK vs Denizlispor
 08/07/2020 Sivasspor vs Yeni Malatyaspor
 08/07/2020 Trabzonspor vs Antalyaspor
 08/07/2020 Alanyaspor vs Galatasaray
 08/07/2020 Göztepe vs MKE Ankaragücü
 09/07/2020 Çaykur Rizespor vs Kayserispor
 09/07/2020 Beşiktaş vs Kasımpaşa
 09/07/2020 Gaziantep FK - Konyaspor Konyaspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Gaziantep FK yenilmez
 09/07/2020 Gaziantep FK - Konyaspor Gaziantep FK ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Gaziantep FK yenilmez
 12/07/2020 MKE Ankaragücü - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  MKE Ankaragücü yenilmez
 12/07/2020 Denizlispor - Trabzonspor Trabzonspor ligdeki son 15 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 06/07/2020 Fatih Karagümrük vs Boluspor
 06/07/2020 Akhisarspor vs Balıkesirspor
 06/07/2020 Eskişehirspor vs İstanbulspor
 11/07/2020 Balıkesirspor vs Eskişehirspor
 12/07/2020 Adanaspor vs Hatayspor
 12/07/2020 Altay vs BB Erzurumspor
 12/07/2020 Altınordu vs Giresunspor
 12/07/2020 Boluspor vs Akhisarspor
 12/07/2020 Bursaspor vs Menemenspor
 12/07/2020 Bursaspor - Menemenspor Bursaspor ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Bursaspor yenilmez
 12/07/2020 Boluspor - Akhisarspor Boluspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Boluspor yenilmez
 12/07/2020 İstanbulspor - Osmanlıspor FK Osmanlıspor FK ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  İstanbulspor yenilmez
 12/07/2020 İstanbulspor - Osmanlıspor FK İstanbulspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Osmanlıspor FK yenilmez
 12/07/2020 Altay - BB Erzurumspor Altay ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Altay yenilmez
 12/07/2020 Adanaspor - Hatayspor Adanaspor ligdeki son 12 maçında hiç kazanamadı  Hatayspor yenilmez
 12/07/2020 Ümraniyespor - Adana Demirspor Ümraniyespor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Ümraniyespor yenilmez
 12/07/2020 Keçiörengücü - Fatih Karagümrük Fatih Karagümrük ligdeki son 13 maçında hiç kaybetmedi  Fatih Karagümrük yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/04/2020 Kastamonuspor 0 - 0 Elazığspor
 19/04/2020 Elazığspor 0 - 0 Eyüpspor
 12/04/2020 Van Spor 0 - 0 Elazığspor
 05/04/2020 Elazığspor 0 - 0 Etimesgut Belediyespor
 29/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 0 Elazığspor
 22/03/2020 Elazığspor 0 - 0 Ankara Demirspor
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
LİNKLER
Yukarı